خلاصه ای ازپروژه ی معماری وضع مطلوب
سند معماری کلان پروژه ی" کارت هوشمند ملی"


مقدمه : 
سازمان ثبت احوال کشور به دلیل دراختیار داشتن اسناد هویت و تابعیت فردی و آمارهای حیاتی یکی از ارکان مهم حکومت تلقی می شود. ارائه خدمات عمومی به آحاد مردم و اطلاعات ویژه جمعیتی به ارکان حکومت از ویژگی های اختصاصی وانحصاری این سازمان است. در قوانین جدید، از جمله وظایف سازمان ثبت احوال کشور ثبت وقایع حیاتی نظیر ثبت ولادت و صدور شناسنامه، ثبت وفات و صدور گواهی می باشد. وظایفی مانند ایجاد پایگاه مکانیزه اطلاعات جمعیت کشور و صدور کارت شناسنایی ملی به منظور جمع آوری و تهیه آمار انسانی سراسر کشور و انتشار آن از مهم ترین وظایف سازمان ثبت احوال است.
بدین منظور سازمان مذکور علاوه بر صدور شناسنامه، با صدور کارت شناسایی ملی بخشی از نیازهای اطلاعاتی کشور را برطرف نموده است.


هدف : 
لذا به منظور ایجاد بستری برای ارائه خدمات شهروندی در زمینه ثبت نام، درخواست صدور و خدمات پس از تحویل در زمینه کارت هوشمند ملی و امکان رهگیری و خدمات ارتباطی با شهروندان و به منظور " تدوین سند معماری مطلوب پروژه کارت هوشمند ملی" و نیز اجرای مرحله ای آزمایشی" ، این پروژه شکل گرفت . سامانه های خدمات شهروندی، مدیریت کارت ، زیرساخت کلید عمومی، مدیریت کلید، زیست سنجی، کارت و مسائل امنیتی مورد بررسی قرار گرفتند . هدف ایجاد سامه نه ای بودکه با استفاده از سه سیستم اصلی شامل پورتال، دفتر پیشخوان و مدیریت ، اهداف را به تحقق برساند.


ساختار پروژه : 
ساختار سند معماری مطلوب ، در چهار سرفصل اصلی "فازها و مراحل پروژه کارت هوشمند ملی"، "دیدگاه کلان معماری" و "سامانه ها و اجزاء معماری"، "معماری امنیت" تهیه گردید.


معماری کلان پروژه: 
معماری کلان پروژه بر حسب لایه های خدمات، فرایند ها ، داده ها، نرم افزارها ، مرکز داده و زیرساخت شبکه مورد نیاز انجام شد.


اجرا ی پروژه و روش های اجرایی : 
یکی از مهم ترین موارد مطرح شده در مسیر توسعه پروژه کارت هوشمند ملی، بحث انتخاب خدمات)کاربردهای( کارت می بود. در این خصوص، اهداف مورد انتظار از برنامه چهارم توسعه، اهداف سند چشم انداز فناوری اطلاعات کشور و طرح ملی دولت الکترونیک، مراجع مناسب برای انتخاب خدمات بودند؛ با توجه به اینکه بیانیه چشم انداز و هدف کلی پروژه کارت هوشمند ملی نیز تهیه و تصویب شده بود، لذا اسناد مبنای تعیین کاربردها و خدمات ارائه شده توسط کارت قرار داده شدند. دکتر علی اصغر عمیدیان خلاصه ی سند معماری کلان پروژه ی کارت هوشمند ملی بطورکلی و در سطح بالا خدمات قابل ارائه بواسطه کارت هوشمند ملی، در دو دسته ی کلی قرار داده شدند: خدمات فیزیکی )چشمی (، و خدمات الکترونیکی. خدمات فیزیکی یا چشمی خدماتی هستند که به صِرف دارا بودنِ کارت به دارنده ارائه می گردند. هویت ملی ایرانی دارنده ی کارت، بواسطه دارا بودن این کارت منجر به دریافت برخی خدمات می گردد که تنها با شناسایی قابل ارائه می باشند. 

دسته ی خدمات الکترونیکی که قابل ارائه بواسطه ی کارت می باشند، به دو دسته ی داخل کارت و خارج کارت تقسیم شدند. نقش اصلی این کارت، تامین زیرساخت استقرار دولت الکترونیکی بوده و اساس کارآن ، ارائه ی خدمات الکترونیکی به دارنده ی کارت است. خدمات الکترونیکی داخل کارت، خدماتی هستند که بواسطه ی ساختار و نرم افزارهای تعبیه شده درون کارت، به دارنده ی کارت ارائه می گردند. این خدمات نیز به دو دسته ی خدمات هویتی و خدمات شهروندی درون کارت تقسیم گشتند. می باشد؛ همچنین خدمات شهروندی درون کارت شامل رای گیری، یارانه ، سلامت و IAS خدمات هویتی معادل خدمات پرداخت می باشد. خدمات الکترونیکی خارج کارت، شامل کلیه ی کاربردها و خدمات دولت الکترونیک می باشد که بر اساس ارائه شدند. IAS سه خدمت پایه ی نکته ای که همواره در نظر گرفته شد ، کاربردهای آینده و قابلیت افزایش کاربردهای کارت هوشمند ملی بود.لذا این کارت قابلیت توسعه و افزایش خدمات را بر حسب نیاز و آمادگی دریافت خدمت توسط شهروندان، دارا می باشد.